Overnemen, verkopen of samengaan: zo verloopt een overname

De vormen op een rij

• Management buy-out (MBO): leidinggevenden kopen de eigenaren geheel of gedeeltelijk uit.
• Management buy-in (MBI): een buitenstaander koopt in en wordt mede-eigenaar en directielid.
• Strategische overname: een koper neemt alle aandelen over vanuit strategische motieven.
• Fusie : twee partijen gaan volledig samen, juridisch of als bedrijf.
• Joint venture: partijen richten samen een aparte entiteit op voor de samen­werking.
• Bedrijfsopvolging : een opvolger uit de familiekring neemt het bedrijf over.
• Participatie: samen­werking gecombineerd met een belang in de aandelen.
• Strategische samen­werking: samenwerken zonder de juridische entiteiten te vervlechten.

De fases van het proces

Een overname begint met een verkenning: op basis van een profiel of concrete kandidaten worden de mogelijkheden onderzocht en de eerste contacten gelegd, nog zonder verplichtingen. Daarna volgt de analyse: voor de meest kansrijke kandidaten wordt op hoofdlijnen een businesscase gemaakt. Wie verder wil, legt een dealstructuur vast in een termsheet.

Dan volgt het boekenonderzoek, de due diligence : een multidisciplinair onderzoek naar de cijfers, de contracten , de fiscaliteit en het personeel. De uitkomsten vormen de basis voor de onderhandelingen over prijs, garanties en voorwaarden. Parallel daaraan wordt de financiering geregeld. Na de closing volgt de juridische overdracht, vaak bij de notaris.

Na de handtekening begint het pas

Veel overnames halen niet wat ervan werd verwacht. Meestal ligt dat niet aan de prijs, maar aan wat er daarna gebeurt. Hoe en wanneer informeer je personeel, klanten, leveranciers en de pers? Welke systemen, processen en teams voeg je samen, en wat laat je bestaan? Een integratieplan dat al vóór de closing klaarligt, maakt het verschil tussen een overname die waarde toevoegt en een die energie kost.

Veelgemaakte fouten

• Verliefd worden op een deal en de businesscase daarop laten aansluiten in plaats van andersom.
• Het boekenonderzoek beperken tot de cijfers en de contracten en het personeel overslaan.
• De financiering pas regelen als de onderhandelingen al ver zijn.
• Als verkoper te laat beginnen met verkoopklaar maken, waardoor de waarde achterblijft.
• De integratie onderschatten, juist bij twee verschillende culturen.

Waarom een overname multidisciplinair is

Een overname raakt alle vlakken van een bedrijf tegelijk: de waarde en financiering, de fiscale structuur, de contracten en garanties, de mensen en de klanten. Wie die onderdelen los van elkaar laat behandelen, loopt het risico dat ze elkaar tegenspreken. Daarom werkt een overname het best onder één coherente regie, met de specialisten die daarbij nodig zijn.

Veelgestelde vragen