Stapelfinanciering: zo combineer je financiers

Wat is een stapelfinanciering?

Bij een stapelfinanciering bestaat de financiering uit meerdere lagen. Onderaan staat meestal de bank, die het deel financiert dat goed met zekerheden is gedekt, zoals een pand of machines. Daarboven komen financiers die meer risico willen dragen: een crowdfundingplatform, een investeerder, een fonds of een familielid met een achtergestelde lening. Vaak speelt ook een overheidsregeling mee, bijvoorbeeld een borgstelling waarmee de bank meer durft te financieren. En helemaal bovenaan staat het eigen geld van de ondernemer.

Wanneer is het zinvol?

• Bij een overname, waarbij de koopsom hoger is dan de bank wil financieren.
• Bij groei, als de investering groter is dan je huidige cijfers rechtvaardigen.
• Bij een start of een nieuwe activiteit zonder lange historie.
• Bij een investering met weinig zekerheden, zoals software, merk of werkkapitaal.
• Bij een herstructurering, waarbij de bank alleen meedoet als er ook nieuw risicodragend geld bij komt.

De lagen nader bekeken

De bank is meestal de goedkoopste financier, maar ook de meest voorzichtige. Zij kijkt naar zekerheden, naar de kasstroom om rente en aflossing te betalen en naar het eigen vermogen. Een borgstellingsregeling van de overheid kan de bank over de streep trekken, omdat een deel van het risico dan bij de overheid ligt.

Crowdfunding en alternatieve financiers vullen het gat tussen wat de bank wil en wat je nodig hebt. Ze zijn vaak sneller en flexibeler, maar duurder. Een achtergestelde lening, van een fonds, een investeerder of uit je eigen netwerk, telt voor de bank vaak mee als eigen vermogen. Daarmee kan zo’n lening de bankfinanciering juist mogelijk maken. Een participatie, waarbij een investeerder aandelen krijgt, brengt naast geld vaak ook kennis en netwerk mee, maar betekent dat je zeggenschap deelt.

De volgorde is cruciaal

Financiers willen weten wie als eerste wordt terugbetaald als het misgaat. De bank eist meestal de eerste rechten op de zekerheden; andere financiers staan daarachter. Die rangorde wordt vastgelegd in afspraken over zekerheden en achterstelling. Wie dat niet vooraf regelt, loopt het risico dat financiers elkaar in de weg zitten of dat een toezegging op het laatste moment vervalt. Een goed dossier laat daarom precies zien wie welk deel financiert, met welke zekerheden en in welke volgorde.

Eén dossier, meerdere financiers

Elke financier wil in grote lijnen hetzelfde zien: een helder plan, realistische prognoses, de onderbouwing van de aannames en inzicht in de risico’s. Het loont daarom om één goed dossier te maken dat je aan alle partijen kunt voorleggen, aangevuld met wat elke financier specifiek vraagt. Vraag de financieringen zoveel mogelijk tegelijk aan. Banken willen vaak eerst weten of het aanvullende deel rond is, en andersom. Wie de partijen na elkaar benadert, verliest maanden.

Let op de totale kosten en voorwaarden

Een stapelfinanciering is meestal duurder dan één banklening. Kijk daarom niet alleen naar de rente per laag, maar naar het totaal: rente, afsluitkosten, eventuele winstdeling en de voorwaarden. Let vooral op afspraken die je later kunnen raken, zoals ratio’s die je moet halen, beperkingen op dividend of extra investeringen, en de rechten van een investeerder. Een iets duurdere financiering met ruimere voorwaarden kan uiteindelijk beter uitpakken dan de goedkoopste.

Na de handtekening

Met meerdere financiers heb je ook meerdere rapportageverplichtingen. De bank vraagt periodieke cijfers, een crowdfundingplatform wil updates voor de investeerders en een investeerder wil meepraten over grote beslissingen. Zet die verplichtingen op een rij en neem ze op in je maandelijkse sturing. Zo voorkom je dat je per ongeluk een afspraak schendt, en houd je het vertrouwen van al je financiers.

Een voorbeeld

Een productiebedrijf wilde een concurrent overnemen. De bank wilde ongeveer de helft van de koopsom financieren, gedekt door het pand en de machines. Het gat werd gevuld met een verkoperslening van de vorige eigenaar, een achtergestelde lening via een regionaal fonds en eigen geld. Doordat de achtergestelde leningen als eigen vermogen meetelden, kon de bank met een borgstelling uiteindelijk iets meer financieren. Alle partijen kregen hetzelfde dossier en de afspraken over volgorde en zekerheden werden vooraf vastgelegd. Binnen drie maanden was de financiering rond.

Waarom begeleiding loont

Een stapelfinanciering vraagt kennis van veel verschillende financiers, hun eisen en hun voorwaarden. Een adviseur die financieringen vanaf alle kanten van de tafel kent, weet welke combinatie bij jouw plan past, welke financier wat wil zien en hoe je de afspraken tussen financiers goed regelt. Dat vergroot de kans van slagen en verkort de doorlooptijd.

Begin op tijd. Hoe eerder je weet welke financiers in aanmerking komen en wat zij vragen, hoe beter je het dossier daarop kunt afstemmen. Een stapelfinanciering die onder tijdsdruk tot stand komt, leidt vaak tot duurdere oplossingen en minder gunstige voorwaarden.

Veelgestelde vragen