Signalen dat het krap wordt
Liquiditeitsproblemen komen zelden uit het niets. Er zijn vaak signalen: je rekening-courant staat steeds vaker tegen de limiet, je betaalt leveranciers later dan afgesproken, betalingen aan de Belastingdienst worden uitgesteld, of je moet steeds vaker privé bijspringen. Wie die signalen herkent, heeft nog tijd om in te grijpen voordat het een crisis wordt.
Stap 1: een prognose voor dertien weken
In een krappe situatie is een maandprognose te grof. Maak een kasstroomprognose per week voor de komende dertien weken. Zet per week het verwachte beginsaldo, de ontvangsten en de uitgaven op een rij, en reken realistisch: welke klanten betalen echt op tijd, en welke betalingen zijn onvermijdelijk? Zo zie je precies in welke week het knelt en hoe groot het tekort is. Die prognose is ook de basis voor elk gesprek met de bank of schuldeisers.
Stap 2: maatregelen aan de ontvangstenkant
- Factureer direct na levering, en verstuur openstaande facturen die nog niet zijn verstuurd.
- Bel klanten met openstaande facturen persoonlijk na, te beginnen bij de grootste bedragen.
- Vraag bij nieuwe opdrachten een aanbetaling of werk met termijnfacturen.
- Verkoop overtollige voorraad of bedrijfsmiddelen die je niet nodig hebt.
Stap 3: maatregelen aan de uitgavenkant
- Stel investeringen en niet-noodzakelijke uitgaven uit.
- Maak afspraken met leveranciers over een langere betaaltermijn of een betalingsregeling.
- Kijk kritisch naar abonnementen, contracten en vaste lasten die je kunt opzeggen of verlagen.
- Overweeg tijdelijk minder privé op te nemen.
Ook bij de Belastingdienst kun je onder voorwaarden uitstel van betaling of een betalingsregeling aanvragen. Doe dat tijdig en onderbouwd, en blijf je aangiften wel op tijd indienen. Te late aangiften leveren boetes op en verzwakken je positie.
Stap 4: het gesprek met de bank
Ga niet pas naar de bank als de limiet al is overschreden. Een bank waardeert een ondernemer die zelf het probleem signaleert en met een plan komt. Bereid het gesprek goed voor: neem je dertienwekenprognose mee, je laatste cijfers, een verklaring van de oorzaak en de maatregelen die je al hebt genomen. Vertel wat je van de bank vraagt, bijvoorbeeld een tijdelijke verhoging van je kredietlimiet of uitstel van aflossing, en laat zien hoe je terugkeert naar een gezonde situatie.
Stap 5: de oorzaak aanpakken
Kortetermijnmaatregelen kopen tijd, maar lossen het probleem zelden op. Zoek daarom ook naar de structurele oorzaak. Ligt het aan te lage marges, aan klanten die laat betalen, aan te snelle groei of aan een te zware financiering? Daar horen structurele maatregelen bij: prijzen aanpassen, het debiteurenbeheer professionaliseren, kosten structureel verlagen of de financiering herstructureren. Zonder die stap keert het probleem terug.
Juridische aandachtspunten
In een krappe situatie is het belangrijk zorgvuldig te handelen. Ga geen nieuwe verplichtingen aan waarvan je weet of redelijkerwijs kunt weten dat je ze niet kunt nakomen. Behandel schuldeisers niet willekeurig. En leg je afspraken met bank, Belastingdienst en leveranciers schriftelijk vast. Bij een bv kunnen bestuurders in uitzonderlijke situaties persoonlijk aansprakelijk worden, bijvoorbeeld als belastingschulden niet tijdig worden gemeld. Een betalingsonmacht bij de Belastingdienst tijdig melden kan dat risico beperken. Laat je hierover tijdig adviseren.
Communicatie met je team en klanten
In een krappe periode is de verleiding groot om niets te zeggen. Toch merken medewerkers vaak dat er iets speelt, en onzekerheid leidt tot geruchten en vertrek van goede mensen. Wees daarom open over de situatie, op een manier die past bij je bedrijf: wat er speelt, wat je eraan doet en wat je van het team vraagt. Bij klanten en leveranciers geldt hetzelfde: wie tijdig en eerlijk communiceert, houdt vertrouwen en krijgt vaker medewerking.
Voorkomen dat het opnieuw gebeurt
Is de acute krapte voorbij, voer dan een vaste liquiditeitsprognose in, die je maandelijks bijwerkt. Spreek een minimale buffer af, en regel tijdig een kredietfaciliteit voor tegenvallers, in een periode dat het goed gaat. Een bank verstrekt makkelijker krediet aan een gezond bedrijf dan aan een bedrijf dat al krap zit. Zo ben je de volgende keer voorbereid, en wordt een tegenvaller geen crisis.
Leg tot slot de lessen vast: wat waren de vroege signalen, en wanneer had je ze kunnen zien? Neem die signalen op in je maandelijkse rapportage, zodat je ze een volgende keer eerder herkent.
Een krappe periode is ingrijpend, maar wie hem goed doorkomt, heeft daarna vaak een gezonder en beter gestuurd bedrijf.
Waarom het samen moet
Een liquiditeitsprobleem is nooit alleen een rekensom. De financieel adviseur maakt de prognose en helpt bij de gesprekken met de bank. De strateeg kijkt naar de structurele oorzaak en de koers van het bedrijf. En de jurist zorgt dat afspraken goed worden vastgelegd en dat je als bestuurder geen onnodige risico’s loopt. Samen geven ze je het overzicht en de rust om de juiste beslissingen te nemen.
Veelgestelde vragen
Wat is een dertienwekenprognose?
Een kasstroomprognose per week voor de komende dertien weken. In een krappe situatie geeft die meer detail dan een maandprognose, zodat je precies ziet wanneer en hoeveel geld er tekortkomt.
Kan ik uitstel krijgen bij de Belastingdienst?
Onder voorwaarden kun je uitstel van betaling of een betalingsregeling aanvragen. Doe dat tijdig en onderbouwd, en blijf je aangiften op tijd indienen.
Wanneer moet ik naar de bank?
Zodra je ziet dat het krap wordt, en niet pas als de limiet is overschreden. Kom met een prognose, een verklaring van de oorzaak en een plan.
Wat is een melding betalingsonmacht?
Als een bv bepaalde belastingen zoals loonheffingen of btw niet kan betalen, moet dat tijdig bij de Belastingdienst worden gemeld. Een tijdige melding kan voorkomen dat bestuurders persoonlijk aansprakelijk worden.
